Giriş: Meslek bireyi sosyal düzeyde, direk topluma bağlayan temel etkendir. Bireyin toplumla iletişimi  ve bütünleşmesi mesleğinin aracılığı ile gerçekleştirir. Kişi meslek üzerinde yaşam tarzı kurar, sosyal ilişkiler geliştirir.Kişinin kamusal alandaki rolü en çok mesleki konumu ile belirginleşir.Meslek kişinin algısını tutumlarını,alışkanlıklarını, yaşam anlayışını, değerlerinin şekillenmesinde önemli rol oynar.

Mesleki bilinci ile kimliğinin güçlenmesi, mesleğinin benimsenmesi, mesleki icra üslubunun gelişmesi ve sorumlulukların farkına varılması, tanınması, mesleğin toplumsal düzeyde aktif rol üstlenmesi için mesleki gurup ve örgütlerin oluşturulması önem arz etmektedir. Profesyonel mesleki guruplar ve örgütler yürütmüş oldukları faaliyetlerde kamu yararını esas alarak, insanların mutluluğu, huzuru ve yaşam kalitesini artması temelinde varlıklarını sürdürürler. Ancak, profesyonel meslek grupları ve mensupları, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde davranış biçimleri farklılık arz etmektedir.

Gelişmiş ülkelerde,

1)      Profesyonel meslek gurup ve örgütler, pozitif yönde hükümetlerin çalışma ve faaliyetlerine denetim ve katkı sağlaması ayrıca toplumsal sorunlara yönelik çalışmalar yürütür.

2)       Kurum, kuruluş ve iş sahasında görevli olup, hizmet üretmeyen profesyonel meslek sahipleri, bu çalışma sahalarından uzaklaşarak, daha aktif iş ortamlarında yer alırlar.

3)      Profesyonel mesleki kurumlar,  mesleki etki alanında bulunan sorunlarda birliktelik sağlamaktadır.

4)       Mesleki sınıfsal üstünlük yerine farklılaşan diğer mesleki kurumlarla eşit düzeyde sorumluluklarını icra ederler.

5)      Profesyonel meslek mensupları,  benzer veya yardımcı meslek mensuplarının çeşitliliğine gelişmesine katkı ve destek sağlayarak, hizmette kalite ve verim önceliği esastır.

1-     Mesleki etki alanında bulunan sorunlar, ideolojik, siyasi olarak hizipçilik ekseninde ele alınır.

2-     Mesleki üstlük-altlık çatışması derinden ve söyleme dökülmeden yürütülür. Hatta bu çatışma kamu kaynaklarına yakın ve güçlü mesleki örgüt diğerinin yasal ve maddi olanaklardan yoksun hale getirerek, yok etmesini sağlayabilir.

3-     Profesyonel meslek mensupları, benzer ve yardımcı mesleklerinin etki alanını daraltma, kısıtlama, gelişmesini kısıtlayıcı tavır ve düşüncesi hâkimdir.

4-     Kurum, Kuruluşlarda çalışan profesyonel meslek mensupları, hizmet, kalite, mesleki etik kuralları, verim öncelik olmayıp, kurumdaki hiyerarşide en üstündeki yerini korumak amacıyla tavır ve davranışlar içerisinde olurlar.

5- Profesyonel meslek örgütleri siyasi, politik ve ideolojik grup ve siyasi partiler ile bürokratik kurumların etki alanı içerisinde kalma algısı veya gerçeği söz konusudur.

Profesyonel meslek örgüt ve grupların insan kaynağını oluşturan meslek mensupları yüksek düzeyde eğitim görmüşlerdir ya da en azında bu doğrultuda disipline edilmişlerdir. Profesyonel örgüt ve gurubu meslek mensubunun sahip olduğu bir takım davranış ve tutumlar; 1) Kendi yeteneğine güvenmesi 2)Müşterilerin güvenini kazanması 3) Mesleksel sorunlardan kişisel olarak etkilenmemesi 4)Araştırma ve geliştirmeye açık olması 5)Meslek içi dayanışmaya açık olması 6)Yüksek gelir yerine mesleki imajı ve prestijini  her zaman en üst seviyede tutması 7 )İyi niyet ve toplumca kabul görülen ahlaki kurallara sahip olması 8)Rekabete açık olması 9)Mesleki kurumlara üye ve kurumlarda yürütülen faaliyetler içerisinde yer alması 10).Müşteri sırlarını saklı tutması 11)Diğer meslek gurup, mensubu ve örgütlerine saygı duyması 12)Uygulayıcısı olduğu meslekte özgür olması vb. olarak sayılabilir.

Yukarıda sayılan mesleki etik davranışların oluşması ve gelişmesinde, kurumlaşmasında sosyal sınıflarda yerleşmesinde, bazı mesleklerin icrası yönüyle tüm toplumlar için karşılığı olan meslekler vardır. Bu mesleklerin başında doktorlar, hukukçular, mühendisler ve öğretmenler gelmekte olup, her alanda birçok toplumun inşasında önemli yeri olan ve toplumların tarihsel gelişimi sürecinde, tüm zamanlarda etkin ve belirgin rol üstlenmişlerdir. Ancak, yüksek düzeyde sanayileşmiş ve kentleşmiş günümüz bilgi toplumlarında, mesleki çeşitliliğin artması ile birlikte günün sosyal ve kültürel ihtiyaç ve beklentilerine uygun yeni meslekler ortaya çıkmakta hatta bahse konu mesleklerden daha belirgin kurumsal yapılarını tamamlamış profesyonel örgüt ve guruplar oluşmuştur. Bu hususta ilk akla gelenler, İktisatçılar, İşletmeciler, Psikologlar, Sosyologlar, Ekonomistlerdir.

İletişim ve Teknolojinin hızla değişim ve gelişim gösterdiği çağımızda mesleklerde uzmanlaşmanın önemini artırmaktadır. Toplumsal ihtiyaçlara paralel olarak planlı ve programlı bir yüksek Öğretimi olan bir sistemde mesleki uzmanlaşma daha başarılı olmakla birlikte, işsizlik, teknolojik gelişmeler, mesleğin saygınlığı, yerleşim, sağlık, sosyal değişimler, kültürel ve ekonomik vb. nedenler mesleki uzmanlaşmada engel olan hususlardır.

Mesleki uzmanlaşma, yan dalların gelişmesi, mesleki örgüt ve gurupların kurumsallaşmasını ve etkinliğini artırmaktadır. Günümüzde belirgin konumda bulunan profesyonel mesleklerin başında Tıp Doktorluğu ile Hukukçular gelmektedir. Tıp doktorları, profesyonelliğin temel özellikler olan, yüksek derecede genel ve sistematik bir bilgi, bireysel çıkarlardan çok toplumsal çıkarlara yönelme, mesleki uzmanlarının gönüllü olarak kendi aralarında kurdukları dernekler, mesleki olarak evrensel ve bağlayıcı yasal kurallar ile yazılı olmayan kurallarla mesleki uzmanlaşma ile mesleki örgüt ve gurupların oluşmasını güçlü kılmıştır. Ancak Tıp doktorlarında da  iş/çalışma dünyasının yeniden yapılanması profesyonel meslek olan tıp doktorluğunda da meslekleri ile arasına çeşitli yapı, teknoloji ve kurumların girmesi nedeniyle, meslekten kopmalar olabilmektedir.

Her meslekte siyasi çeşitlilik olmasına rağmen hukukçuların geliştirdikleri kişiler arasında arabuluculuk, uzlaştırma, ikna kabiliyetleri gibi davranış biçimleri, siyasi sürece paralellik arz ettiğinden siyaset ve bürokraside hukukçular etkin durumdadır. Dolayısı ile ilgili kurumlarda yürütülen mevzuat çalışmalarında hukukçular egemen konumda bulunmakla birlikte hukuk mesleğinin profesyonel olarak kurumsallaşma, örgütleşmesi ve gelişmesinde önemli katkı sağlamaktadır. Ancak, söz konusu faaliyetlerde meslek mensupların derin ve keskin siyasi ve ideolojik rekabeti nedeniyle mesleki profesyonellik, örgütlenme ve kurumsallaşma olması gereken düzeyde değildir.